ДОИМИЙ ИШГА ЖОЙЛАШИШИНГИЗДА МАДАД СИЗГА БЕМИННАТ ХИЗМАТ ҚИЛАДИ

Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан 2020 йил   8 июнда қабул қилинган ПҚ-4742-сонли «Тадбиркорлик фаолияти ва ўзини ўзи банд қилишни давлат томонидан тартибга солишни соддалаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори муҳим аҳамият касб этмоқда. Мазкур ҳужжат ўзини ўзи банд қилган шахсларга ва тадбиркорлар фаолиятини ривожлантириш учун бир қатор қулайликлар ва имкониятлар яратилишига асос бўлиши шубҳасиздир. Ўзини ўзи банд қилган шахсларни рўйхатга олиш хабар бериш тартибида рўйхатдан ўтганликни тасдиқловчи матрицали штрих код (QR-код) берган ҳолда махсус мобиль илова ёхуд солиқ тўловчининг шахсий кабинети орқали амалга оширилади, ҳамда вақтинчалик меҳнат гувоҳномаларини бериш тартиби бекор қилинади.


Юртдошларимиз орасида бирор корхона, идора ёки ташкилотда ўзига қулай иш тополмаслиги натижасида меҳнат шартномаси, доимий иш ҳақига эга бўлмаган, бироқ турли мавсумий меҳнат билан банд бўлган ёки оиласида томорқа билан шуғулланиб, даромад топадиганлар кўпчиликни ташкил этади. Аслида, бугунгача ҳам халқимиз бундай фаолият турлари билан шуғулланиб келган. Ҳунармандчилик, устачилик, заргарлик, новвойлик, дурадгорлик, сартарошлик каби касб эгалари шулар жумласидан. Энди эса бундай фаолиятга ҳуқуқий баҳо берилди Аммо шу кунга қадар уларнинг фаолияти ҳеч қаерда қайд этилмасди. Бу эса пенсия ёшига етганда нафақа тайинлаш учун талаб қилинадиган меҳнат стажи йўқлиги муаммосини келтириб чиқарар эди. Президентимизнинг мазкур қарорига кўра, эндиликда бундай шахслар   ижтимоий солиқни базавий ҳисоблаш миқдорининг камида 50 фоизи ҳажмида жорий йил учун тўловни тўлайди. Ушбу сумма тўлиқлигича бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига йўналтирилади ва ундан келиб чиққан ҳолда, якка тартибдаги тадбиркорлар учун ўрнатилган тартибда пенсия ҳисоблаш учун даромад ҳажми аниқланадиГувоҳномада кўрсатилган давр пенсияни ҳисоблаб чиқариш учун фуқароларнинг меҳнат стажига киритилади. Шунингдек, ўзини ўзи банд қилган фуқароларга банклардан Бандликка кўмаклашиш жамғармалари ҳисобига имтиёзли микрокредитлар ажратилади. Маълумот учун, Солиқ кодексига мувофиқ ўзини ўзи банд қилган шахсларнинг меҳнат фаолияти натижасида олинган даромадлари жисмоний шахслар жами даромадлари таркибига киритилмайди. Энг аҳамиятлиси, ўзини ўзи банд қилаётган, қўлида касб-ҳунари бор одамларга муносиб шароит яратиш мақсадида улар даромад солиғидан озод қилинган. 

Ўзини ўзи банд қиладиган шахслар учун фаолият (ишлар, хизматлар) турлари ва рўйхати:


1.

Уйда репетиторлик қилиш — болалар ва катталар билан таълим фанлари бўйича якка тартибда ҳамда гуруҳ бўлиб машғулотлар ўтказиш

2.

Болаларга қараб туриш ва уларни парвариш қилиш бўйича жисмоний шахсларга кўрсатиладиган хизматлар

3.

Беморлар ҳамда доимий равишда ўзгалар парваришига муҳтож кекса кишиларга қараб туриш ва уларни парвариш қилиш бўйича жисмоний шахсларга кўрсатиладиган хизматлар

4.

Уй хўжалигини юритиш ва уй ишларини бажариш, шу жумладан, турар жойларни тозалаш, овқат пишириш бўйича уй хўжаликларига хизмат кўрсатиш

5.

Хоналарни тозалаш, жисмоний шахс ҳудудини ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш

6.

Уйда жисмоний шахсларнинг мебелларини таъмирлаш ва йиғиш

7.

Жисмоний шахсларга мураккаб бўлмаган умумий қурилиш, қурилиш-таъмирлаш ишлари (бетон қуйиш, бўёқчилик, сувоқчилик ишлари, ғишт ва кафель териш, перфорация, дурадгорлик, чилангарлик ва бошқа умумий қурилиш ишлари)

8.

Жисмоний шахсларнинг сантехника ускуналарини майда таъмирлаш ва ўрнатиш 

9.

Жисмоний шахсларга квартира ичида (шахсий қурилиш ишларида — уй ичида) электр монтаж ишлари (электр хавфсизлиги бўйича рухсати бўлганда)

10.

Деҳқон ва фуқароларнинг томорқа участкаларида ер чопиш ва рекультивация ишлари

11.

Фермер хўжаликлари эгалари буюртмаси бўйича қишлоқ хўжалиги ишлари (қишлоқ хўжалиги ўсимликлари ва ҳайвонларни парвариш қилиш, қишлоқ хўжалиги экинлари ҳосилини йиғиш ва бошқа қишлоқ хўжалиги ишлари) 

12.

Фуқароларнинг дала-ҳовли ва томорқа участкалари ландшафтини барпо этиш ишлари

13.

Қишлоқ хўжалиги ўсимликларини экиш ва парвариш қилишда, қишлоқ хўжалиги экинлари ҳосилини йиғиб олишда деҳқон ва томорқа участкалари эгаларига ёрдам бериш

14.

Чорва молларини ўтлатиш, уларни парвариш қилиш

15.

Жисмоний шахсларга компьютерларни таъмирлаш ва созлаш, лицензияланган дастурий таъминот ўрнатиш

16.

Буюртмачининг уйида бажариладиган маиший техникани ўрнатиш ва таъмирлаш

17.

Жисмоний шахсларнинг шахсий автомобилларини майда таъмирлаш, уларга аксессуарлар ва автосигнализация ўрнатиш, ғилофлар ва пол қопламаларини тикиш

18.

Жисмоний шахсларнинг автомобилларини ювиш, автомобиллар кузовларини силлиқлаш

19.

Механизация воситаларини қўлламай, уйда бажариладиган юк ортиш-юк тушириш ишлари

20.

Макулатура, пластик идиш, темир-терсак ва қўшимча хом ашё тўплаш

21.

Халқ табобати (лицензияси бўлганда) 

22.

Хусусий шахсларга бош хизматкор ва консьерж хизматларини кўрсатиш

23.

Шахсий транспортдан фойдаланиб, жисмоний шахсларга товарларни етказиб бериш (юк ташиш бундан мустасно)

24.

Бозорлар ва савдо комплексларида майда юкларни араваларда ташиш

25.

Илгари фойдаланилган товарларни сотиб олиш ва сотиш

26.

Велосипедларни таъмирлаш

27.

Ёғоч меъморчилиги (болалар майдончалари ва парк зоналари учун ёғочдан ясалган қурилмалар, ҳайкаллар)

28.

Рассомлик

29.

Металл таъмирлаш ишлари (уйда амалга ошириладиган маиший металл буюмларини таъмирлаш (калитларнинг дубликатларини тайёрлаш, соябонларни таъмирлаш, бошқа маиший металл буюмларини оддий таъмирлаш)

30.

Уйда попкорн, фрезерда музқаймоқ тайёрлаш ва сотиш

31.

Деҳқон бозорларида қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари билан чакана савдо қилиш

32.

Газеталар, журналлар ва китоб маҳсулотлари билан чакана савдо қилиш

33.

Сартарошлик хизматлари, маникюр, педикюр хизматлари

34.

Косметолог хизматлари ва шунга ўхшаш бошқа хизматлар

35.

Уйда кир ювиш ва дазмоллаш хизматлари

36.

Тикув, мўйна, чарм ва трикотаж буюмларни, бош кийимларни ва тўқимачилик галантереяси буюмларини таъмирлаш, аҳолининг якка тартибдаги буюртмаси бўйича тикув ва трикотаж буюмларини, бош кийимларини ва тўқимачилик галантереяси буюмларини тикиш

37.

Газламаларга нақшлар солиш (газламалар ва кийим ашёларини қўлда бўяш, газламаларга, шу жумладан трафаретли босма ва қўлда расм чизиш усули билан расмлар солиш)

38.

Аҳолининг якка тартибдаги буюртмалари бўйича пойабзал тикиш, пойабзални таъмирлаш, бўяш ва тозалаш

39.

Якка тартибда дераза ва эшик пардаларини тикиш ва таъмирлаш, каштачилик

40.

Галантерея буюмларини тайёрлаш ва таъмирлаш

41.

Бижутерия ва жевакларни тайёрлаш ва таъмирлаш

42.

Калитлар тайёрлаш

43.

Ўлчов воситалари тайёрлаш ва ижарага бериш

44.

Гулчамбарлар (шу жумладан, мотам гулчамбарлари), сунъий гуллар, икебана, гул маржонларини тайёрлаш

45.

Тўсиқлар, ҳайкаллар, металлдан ясалган гулчамбарларни тайёрлаш ва таъмирлаш

46.

Кесувчи буюмлар ва асбобларни чархлаш

47.

Аквариум балиқлари, декоратив қушлар ва бошқа ҳайвонларни кўпайтириш ва сотиш

48.

Мусиқа асбобларини таъмирлаш ва созлаш

49.

Видео ва фотосуратга олиш хизматлари

50.

Қадоқлаш ускуналаридан фойдаланмаган ҳолда уй шароитида миллий ширинликлар, қандолат маҳсулотларини тайёрлаш ва сотиш

51.

Миллий нон ва патирларни тайёрлаш ва сотиш

52.

Салатлар ва тузламаларни тайёрлаш ва сотиш, шунингдек, уй шароитида доналаб сотиладиган таомларнинг айрим турларини тайёрлаш ва ўтириш жойларини ташкил этмасдан ёки маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг қарори билан ажратилган махсус жойларда сотиш

53.

Уйда қуйиб сотиш учун салқин ичимликлар, айрон, гўжа ҳамда қурт тайёрлаш ва сотиш

54.

Тўгараклар ташкил этиш ва юритиш

55.

Тулумни шишириш хизматлари (таксидермик ишлар)

56.

Гуллар ва декоратив дарахтлар етиштириш ва сотиш (шу жумладан бонсай санъати)

57.

Реклама буклетларини тарқатиш, уйда операторлар томонидан буюртмалар қабул қилиш

58.

Муқовалаш ишлари

59.

Намойишларда кийимлар моделини намойиш қилиш, расмли журналларда, реклама фильмлари ва видео клипларда суратга тушиш

60.

Экскурсияни ташкил этиш ва ўтказиш хизматлари 

61.

Матнни яратиш ва ишлов бериш (копирайтер, рерайтер, SEO-копирайтер, SEO-рерайтер, мусаҳҳиҳ, контент-менежер, муҳаррир, e-mail орқали хатларни жўнатиш бўйича мутахассис, спичрайтер, транскрибер ва бошқалар)

62.

Мультимедиа, дизайн ва санъат материалларини яратиш ва ишлов бериш (веб-дизайнер, графика дизайнери, компьютер ўйинлари дизайнери, интерьер дизайнери, ландшафт дизайнери, либослар дизайнери, ретушер, фотоколлажчи, вектор графикаси муҳаррири, архитектор, визуаллаштирувчи дизайнер, маълумот дизайнери, интерфейс дизайнери, техник дизайнер, моушн-дизайнер, баннер ясовчи, нашриёт дизайнери, флешер, 3D-дизайнер, видео муҳаррир, видеооператор, бастакор, овоз режиссёри, аранжировкачи, сухандон, фото муҳаррир ва бошқалар)

63.

Дастурий таъминот, ахборот тизимлари, мобил иловалар ва веб-сайтларни ишлаб чиқиш ва техник қўллаб-қувватлаш (дастурчи, дастурий таъминотни синовчи мутахассис, веб-саҳифаларни саҳифаловчи, веб-таҳлилчи, веб-сайтларни оптимизациялаш бўйича мутахассис)

64.

Таржима қилиш хизматлари (бадиий адабиётни таржима қилиш, техник таржима, веб-сайтлар, фильмлар, компьютер ва мобил иловалар, тақдимотлар, видео, аудио ва рекламалар таржимаси)

65.

Ижтимоий тармоқлардаги фаолият (PR-менеджер, интернет-маркетолог, ижтимоий тармоқларда товарлар (ишлар, хизматлар)ни илгари суриш ва реклама қилиш (SMM), ижтимоий тармоқ саҳифалари администратори, аккаунт-менежер, маркетолог, линк-менежер, таргетолог, контекст-реклама бўйича мутахассис, директолог, медиа режалаштирувчи, SMO мутахассиси)

66.

Кадрлар танлаш соҳасидаги фаолият (интернет-лойиҳалар билан ишловчи менежер, фрилансерлар гуруҳи раҳбари, HR-менежер, рекрутер, шахсий ассистент)

67.

Онлайн консультация бериш (онлайн-консультант, онлайн-тренер, молиявий маслаҳатчи, вебинар олиб борувчи)



Н.Кодирова,

Иштихон тумани Мадад ННТ

ҲМБ бош мутахассиси